Spotkanie poświęcone historii techniki
Sympozjum Historia Elektryki to cykliczna konferencja poświęcona dokumentowaniu dorobku polskich inżynierów, instytucji i przemysłu. Ósmą edycję, odbywającą się w Radomiu od 24 do 27 września, organizują Oddział Radomski Stowarzyszenia Elektryków Polskich oraz Centralna Komisja Historyczna SEP. Partnerami organizatorów są Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Technologii Eksploatacji w Radomiu i Wydział Transportu, Elektrotechniki i Informatyki Uniwersytetu Radomskiego.
Tegoroczne spotkanie wpisuje się również w obchody 105-lecia radomskiego oddziału SEP. Program obejmuje historię szkolnictwa technicznego i instytutów badawczych, energetyki, telekomunikacji oraz przemysłu elektrotechnicznego. Wśród zaproszonych gości drugiego dnia sympozjum była Anna Streżyńska, dyrektor IŁ‑PIB, którą powitano podczas otwarcia obrad.
Wojciech Hałka o roli Instytutu Łączności
Jednym z referatów szczególnie ważnych dla IŁ było wystąpienie Wojciecha Hałki zatytułowane „Instytut Łączności – współautor rozwoju polskiej telekomunikacji w XX wieku”. Były dyrektor Instytutu prześledził początki polskich badań nad radiotechniką od inicjatywy powołania Instytutu Radiotechnicznego w latach 20. XX wieku, przez działalność Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego, aż po utworzenie Instytutu Łączności w 1951 roku.
Referent pokazał, że historia IŁ jest związana z kolejnymi etapami rozwoju krajowej łączności. Przypomniał prace nad telewizją, radiokomunikacją, systemami teletransmisyjnymi i telefonią, a także rozwój oddziałów Instytutu we Wrocławiu i Gdańsku. Wśród przywołanych osiągnięć znalazły się między innymi badania nad elementami półprzewodnikowymi, rozwiązania dla mobilnej łączności radiotelefonicznej oraz prace związane z cyfryzacją telewizji i radiofonii.
Wojciech Hałka poświęcił uwagę również ludziom, którzy tworzyli Instytut. Wspomniał prof. Janusza Groszkowskiego – dyrektora wcześniejszych instytutów radiotechnicznych i wieloletniego przewodniczącego Rady Naukowej IŁ. Referat przypomniał, że za rozwojem technologii stały zespoły badawcze, które opracowywały rozwiązania potrzebne polskiej telekomunikacji i pomagały wprowadzać je do praktyki.
Wystąpienie w Radomiu pozwoliło spojrzeć na dorobek Instytutu Łączności w perspektywie niemal stu lat. W 2028 roku obchodzić będziemy stulecie powstania Instytutu Radiotechnicznego, jednego z poprzedników IŁ. Referat przypomniał, jak zmieniały się technologie i zadania kolejnych zespołów badawczych. Ta historia trwa nadal: Instytut prowadzi dziś liczne prace, które pomagają rozwijać technologie łączności i wykorzystywać je coraz efektywniej. Tekst referatu Wojciecha Hałki ukazał się w publikacji towarzyszącej sympozjum.
Od pierwszych studentek elektrotechniki po historię energetyki
Pozostałe wystąpienia pokazały, jak szeroki zakres ma historia elektryki. W części poświęconej szkolnictwu technicznemu mówiono o drodze kobiet na studia elektrotechniczne przed 1939 rokiem, o związkach polskich uczelni z ośrodkami zagranicznymi oraz o dziejach Politechniki Gdańskiej i Politechniki Białostockiej. Referenci sięgali do archiwalnych dokumentów, by odtworzyć zarówno rozwój uczelni, jak i losy osób, które tworzyły ich wydziały i instytuty.
W dalszej części obrad uwagę skierowano na energetykę. Uczestnicy wysłuchali referatu o powstawaniu polskiego systemu elektroenergetycznego – od lokalnych elektrowni po sieć obejmującą cały kraj. Przedstawiono też historię elektrowni w miastach dzisiejszego obwodu lwowskiego oraz początki elektryfikacji Kielc. Wspólnym wątkiem tych wystąpień było pytanie, jak lokalne inicjatywy i praca inżynierów stopniowo zmieniały dostęp mieszkańców do energii elektrycznej.
Dziękujemy organizatorom za zaproszenie!
Wszystkie referaty tegorocznego sympozjum, zostały opublikowane w formie artykułów na łamach numeru 79 Zeszytów Naukowych Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej. Publikacja do pobrania na stronie: https://eia.pg.edu.pl/nauka/zeszyty-naukowe.
