29 października podczas wystąpienia „Połączeni technologią - wiedza, dane, współpraca. Jak samorządy mogą współtworzyć projekt?” rozmowa o cyfryzacji zeszła na poziom codziennych spraw mieszkańców. Dostępu do usług, prowadzenia firmy, kontaktu z urzędem. Prelegenci zwrócili uwagę na fundament tych możliwości: infrastrukturę telekomunikacyjną, o której najłatwiej przypomnieć sobie wtedy, gdy zabraknie zasięgu.
Fundament codziennych możliwości
Łukasz Kiwicz z Departamentu Telekomunikacji Ministerstwa Cyfryzacji rozpoczął od rozwiązań, z których korzystamy niemal odruchowo: e-usług, paczkomatów, biletomatów czy inteligentnych urządzeń. Za ich wygodą stoi łączność. To ona pozwala uruchamiać kolejne usługi i sprawia, że cyfrowe pomysły mogą działać w praktyce.
Chcemy budować zaufanie do technologii cyfrowych, ale także zwiększać akceptację dla niezbędnego rozwoju infrastruktury telekomunikacyjnej
- mówił Łukasz Kiwicz.
Jak podkreślał, znaczenie telekomunikacji wykracza daleko poza coraz szybszy internet. Obejmuje bezpieczeństwo, sprawność państwa, rozwój biznesu i dostępność nowoczesnych usług publicznych. Właśnie te zależności ma przybliżać projekt „Połączeni technologią”, łączący edukację z wiedzą opartą na danych i badaniach.
Przedstawiciel Ministerstwa zapowiedział pakiet wsparcia dla samorządów: raporty i analizy, materiały informacyjne i edukacyjne oraz infolinię z kontaktem telefonicznym i e-mailowym. Zapowiedział również uruchomienie strony telko.gov.pl. Przygotowywane treści mają pomagać w rozpoznawaniu potrzeb mieszkańców, planowaniu inwestycji i prowadzeniu rzeczowej rozmowy o infrastrukturze. Częścią działań będzie przeciwdziałanie dezinformacji, która utrudnia jej rozwój.
Wiadukt był na mapie
Tomasz Melaniuk z Zakładu Modelowania Danych i Analiz IŁ-PIB opowiedział historię hipermarketu, którego wyniki sprzedaży nie spełniały oczekiwań. Analitycy sprawdzali demografię i potencjał ekonomiczny otoczenia. Na papierze wszystko wyglądało obiecująco. Dopiero wizyta na miejscu ujawniła problem: tory kolejowe oddzielały sklep od części potencjalnych klientów, wiadukt był nieczynny, a przejazd pozostawał w budowie.
Co więcej, lokalny oddział znał te przeszkody i przekazał informację dalej. Zabrakło skutecznego wykorzystania tej wiedzy. Historia stała się punktem wyjścia do rozmowy o analizach telekomunikacyjnych: nawet rozbudowane zbiory danych wymagają konfrontacji z warunkami, w których żyją mieszkańcy.
To jest duża porcja wiedzy takiej, której za biurka w Warszawie nie widać, której po prostu nie jesteśmy w stanie zdobyć
- mówił Tomasz Melaniuk o rozmowach z osobami znającymi lokalne realia.
Ekspert zapowiedział zainteresowanie badaniami nad znaczeniem telekomunikacji dla turystyki oraz rolą lokalnych operatorów. Wskazał na ich wkład w rozwój konkurencji i dostępu do internetu w Polsce. Samorządy mogą pomóc zrozumieć, jak te procesy przebiegają w konkretnych miejscowościach i jakie bariery pozostają niewidoczne w zbiorczych zestawieniach.
Senior przychodzi do urzędu z własnego wyboru
Drugim przykładem Tomasz Melaniuk pokazał, jak łatwo pomylić wskaźnik z wyjaśnieniem. Opowiedział o starszym mężczyźnie, który bardzo dobrze radzi sobie z technologią, ale część spraw urzędowych woli załatwiać osobiście. Wizyta daje mu okazję do rozmowy, spotkania znajomych i wyjścia z domu.
Samo rzadsze korzystanie z e-administracji nie wystarcza więc, by rozpoznać przyczynę. Może wskazywać na trudności z dostępem do sieci, brak umiejętności, ale także na świadomy wybór mieszkańca. Każda z tych sytuacji wymaga innej odpowiedzi. Dlatego obok informacji o tym, ile osób korzysta z usługi, potrzebna jest wiedza, dlaczego pozostali tego nie robią.
My będziemy pytać, ale będziemy słuchać, będziemy starać się zrozumieć
- zapowiedział Tomasz Melaniuk.
Dobre pytanie otwiera drogę do dobrej analizy
Dr Marcin Roter pokazał, jak tę lokalną wiedzę połączyć z pracą badawczą. Posłużył się przykładem korzystania z e-administracji, zaznaczając, że jest to ilustracja metody. Pierwszym krokiem jest precyzyjne pytanie. Ustalenie, kto korzysta z usługi, zbadanie jej jakości i wyjaśnienie różnic pomiędzy gminami mogą wymagać innych danych oraz innego podejścia.
Większej popularności e-usług może sprzyjać dobra infrastruktura, ale znaczenie mogą mieć również kompetencje cyfrowe, struktura wieku czy potrzeby mieszkańców. Rzetelna analiza musi uwzględniać te uwarunkowania. Porównania gmin i zmian zachodzących w czasie mają pomóc oceniać rolę telekomunikacji, z uwzględnieniem innych czynników oraz ograniczeń zastosowanych metod.
Jestem przekonany, że potrafimy znaleźć wspólne pytania, które byłyby interesujące dla Państwa, które byłyby interesujące dla nas i moglibyśmy je wspólnie opracować
- mówił dr Marcin Roter.
W tej współpracy samorząd ma do odegrania rolę na każdym etapie: od wskazania problemu, przez rozpoznanie dostępnych danych i uzgodnienie sposobu ich przekazania, po interpretację wyników. Po stronie badaczy pozostaje praca analityczna i wyjaśnienie, jakie wnioski można wyciągnąć z zastosowanej metody. Wiedza urzędników i lokalnych praktyków pomaga zrozumieć, co zaobserwowane zależności oznaczają dla konkretnej społeczności.
Tak przygotowane analizy mają wspierać rozpoznawanie potrzeb, planowanie rozwoju infrastruktury i usług oraz ocenę efektów wdrożonych rozwiązań. Mogą też dostarczyć argumentów do rozmowy z mieszkańcami o znaczeniu inwestycji telekomunikacyjnych.
Na zakończenie prelegenci zachęcili uczestników do zgłaszania pytań ważnych dla ich gmin, powiatów i województw oraz do rozmów na stoisku projektu. To zaproszenie do współpracy dobrze oddaje sens wystąpienia: użyteczny raport zaczyna się od problemu, który ktoś potrafi wskazać, i doświadczenia, którego ktoś inny uważnie wysłucha. Bo gmina wie o sobie znacznie więcej, niż pokazuje mapa.
O projekcie
„Połączeni technologią” to ogólnopolski projekt edukacyjno-informacyjny realizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji w partnerstwie z Instytutem Łączności - Państwowym Instytutem Badawczym w ramach Działania 2.5 „Wsparcie umiejętności cyfrowych” programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 (FERC).
Celem projektu jest zwiększenie wiedzy o znaczeniu telekomunikacji dla rozwoju społeczno-gospodarczego, jakości życia i bezpieczeństwa państwa. Działania opierają się na rzetelnej wiedzy, danych i wynikach badań. Obejmują edukację o infrastrukturze telekomunikacyjnej i jej zastosowaniach, przeciwdziałanie dezinformacji oraz wsparcie samorządów w rozpoznawaniu potrzeb związanych z łącznością i prowadzeniu dialogu z mieszkańcami. W ramach projektu powstają m.in. analizy i raporty, materiały edukacyjne i multimedialne oraz narzędzia wspierające wymianę wiedzy i doświadczeń.
