Choć temat dotyczył przywództwa, nie był to wykład o wielkich strategiach czy zarządzaniu organizacją z lotu ptaka. Wręcz przeciwnie – prelegent skupił się na dwóch powszechnych mitach, które mogą prowadzić menedżerów na manowce.
Nie zarządzasz strukturą. Zarządzasz ludźmi
Pierwszy z omawianych mitów brzmi: „zarządzam organizacją”. Zdaniem dr. Użyckiego wielu liderów nieświadomie zaczyna traktować swoją rolę jako zarządzanie strukturą, procedurami i wskaźnikami. Tymczasem istotą przywództwa jest zarządzanie ludźmi. Czas poświęcony pracownikom nie jest przeszkodą w realizacji obowiązków – jest jednym z najważniejszych obowiązków lidera.
Przywołując klasyczne badania Henry’ego Mintzberga, prelegent przypomniał, że skuteczni menedżerowie większość czasu poświęcają nie na planowanie czy kontrolowanie, lecz na rozmowy, budowanie relacji, wymianę informacji i podejmowanie decyzji. To właśnie kompetencje interpersonalne, a nie doskonałość w obsłudze arkuszy kalkulacyjnych, najczęściej decydują o jakości przywództwa.
Najcenniejsze źródło wiedzy? Własny zespół
Szczególnie interesujący był wątek dotyczący informacji zwrotnej. Jak zauważył dr Użycki, wielu liderów szuka wiedzy o swoim stylu zarządzania w książkach, szkoleniach czy benchmarkach, zapominając o najcenniejszym źródle informacji – własnych pracownikach.
Rozmowa z zespołem o tym, jak odbierane są nasze decyzje, komunikacja i zachowania, nie osłabia autorytetu. Przeciwnie – buduje zaufanie i wzmacnia przywództwo.
Prelegent przypominał, że pracownicy nie znają naszych intencji. Widzą jedynie konkretne zachowania i na ich podstawie budują opinię o przełożonym. Dlatego warto pytać, słuchać i próbować zrozumieć ich perspektywę.
Obiektywność to często tylko złudzenie
Drugi mit, któremu poświęcona była znaczna część spotkania, dotyczył przekonania o własnej obiektywności. Prelegent przekonywał, że nasze decyzje są znacznie bardziej zależne od kontekstu, emocji i wcześniejszych doświadczeń, niż chcielibyśmy przyznać.
Inaczej oceniamy „swoich” i „obcych”, inaczej reagujemy na zdarzenia bliskie i odległe, a nawet sposób przedstawienia tej samej informacji może prowadzić do zupełnie innych wniosków.
To właśnie dlatego dwóch pracowników może zostać ocenionych inaczej za podobne zachowanie, choć przełożony jest przekonany, że kieruje się wyłącznie faktami.
Intuicja nie zawsze jest dobrym doradcą
Sporo miejsca poświęcono również intuicji. Dr Użycki, odwołując się do badań noblisty Daniela Kahnemana, zwracał uwagę, że intuicja jest użyteczna, ale bywa zawodna, szczególnie w ocenie ludzi. Często opiera się na skojarzeniach i doświadczeniach, których sami nie jesteśmy świadomi.
Lubimy osoby podobne do nas, łatwiej ufamy tym, którzy przypominają ludzi spotkanych wcześniej, i często wyrabiamy sobie opinię po kilku pierwszych minutach rozmowy. Problem polega na tym, że takie pierwsze wrażenie może mieć niewiele wspólnego z rzeczywistością.
Zanim ocenisz – zapytaj
Jedna z najprostszych, a zarazem najbardziej praktycznych rad, jaka padła podczas webinaru, brzmiała: „Zanim zaczniesz oceniać – zapytaj”. Zamiast rozpoczynać rozmowę z gotową diagnozą i rozwiązaniem, warto najpierw poznać perspektywę drugiej strony. Czasem kilka pytań pozwala dostrzec okoliczności, których wcześniej nie braliśmy pod uwagę.
To podejście może wydawać się oczywiste, ale właśnie ono najczęściej odróżnia liderów budujących zaangażowanie od tych, którzy ograniczają się do wydawania poleceń.
Przywództwo zaczyna się od autorefleksji
Spotkanie zakończyła żywa dyskusja dotycząca między innymi wpływu zmęczenia, stresu i presji czasu na jakość podejmowanych decyzji. Wnioski płynące z webinaru można jednak sprowadzić do jednej, pozornie prostej refleksji: dobry lider nie jest osobą, która zawsze ma rację. To osoba, która potrafi kwestionować własne przekonania, słuchać innych i świadomie pracować nad sposobem, w jaki podejmuje decyzje.
Bo być może największym mitem przywództwa jest przekonanie, że przywództwa nie trzeba się już uczyć.
O prelegencie
Dr inż. Dariusz Użycki – konsultant i wykładowca specjalizujący się w przywództwie, zarządzaniu oraz rozwoju organizacji. Absolwent Wojskowej Akademii Technicznej, doktor nauk technicznych. Od ponad 25 lat wspiera liderów i zespoły w sektorze biznesowym oraz publicznym, prowadzi szkolenia i zajęcia na studiach MBA. Autor publikacji poświęconych skutecznemu przywództwu i komunikacji w organizacjach. Więcej informacji: www.dariuszuzycki.com.