Od tradycyjnej nawigacji do cyfrowych usług
MaDaMe – Maritime Data Methods for Safe Shipping – jest projektem realizowanym od listopada 2023 r. w ramach programu Interreg Baltic Sea Region. Jego punktem wyjścia jest potrzeba zwiększenia bezpieczeństwa żeglugi na intensywnie wykorzystywanym Bałtyku poprzez cyfryzację informacji przekazywanych pomiędzy statkami a infrastrukturą i służbami działającymi na lądzie.
W ramach projektu rozwijane, testowane i oceniane są nowe usługi cyfrowe oparte na standardach IHO S-100. Obejmują one m.in. cyfrowe ostrzeżenia nawigacyjne, przekazujące załogom aktualne informacje o zagrożeniach, cyfrowe pomoce nawigacyjne, dostarczające w czasie rzeczywistym danych o oznakowaniu nawigacyjnym, oraz rozwiązania Digital VTS Traffic Clearance, usprawniające dwukierunkową wymianę informacji pomiędzy statkami i służbami zarządzającymi ruchem. Pilotaże prowadzone są w Danii, Finlandii i Polsce.
Istotną częścią MaDaMe jest również zapewnienie niezawodnej i bezpiecznej komunikacji statek–ląd. Projekt wykorzystuje m.in. Maritime Connectivity Platform oraz rozwiązania SECOM służące bezpiecznej wymianie danych. Wyniki pilotaży mają znaczenie nie tylko praktyczne – dostarczają również doświadczeń wykorzystywanych w międzynarodowych pracach standaryzacyjnych.
IŁ-PIB w międzynarodowym konsorcjum
Projekt skupia 11 partnerów z Finlandii, Polski, Danii i Szwecji, reprezentujących naukę, administrację publiczną oraz przedsiębiorstwa. Liderem konsorcjum jest Turku University of Applied Sciences. Instytut Łączności – PIB jest jednym z partnerów projektu, a prace po stronie IŁ prowadzi Zakład Systemów i Sieci Bezprzewodowych w Gdańsku.
Zespół Instytutu uczestniczy m.in. w pracach koncepcyjnych dotyczących systemu łączności i stosowanych w nim algorytmów oraz w badaniach weryfikacyjnych prowadzonych w warunkach morskich. IŁ-PIB bierze również udział w działaniach standaryzacyjnych, przede wszystkim na forum IALA – International Organization for Marine Aids to Navigation.
Finałowe spotkanie w Turku
Seminarium „Shaping the Future of e-Navigation – MaDaMe Project Final Seminar” odbywa się 30 września w Turku w formule hybrydowej. Spotkanie podsumowuje najważniejsze rezultaty i wnioski płynące z realizacji MaDaMe, a jednocześnie jest okazją do rozmowy o dalszym rozwoju e-Navigation na Bałtyku.
Program obejmuje m.in. zagadnienia związane ze standardem S-100, cyfrowymi ostrzeżeniami nawigacyjnymi S-124, usługami cyfrowych pomocy nawigacyjnych S-125, cyfrowymi usługami VTS, Maritime Connectivity Platform oraz kanałami komunikacji dla e-Navigation. Seminarium zamyka dyskusja poświęcona temu, kto i w jaki sposób może skorzystać na rozwoju cyfrowych usług morskich.
Gdańsk: bezpieczna nawigacja także wtedy, gdy GNSS zawodzi
Udział w MaDaMe jest jednym z kilku obszarów prac gdańskiego zespołu IŁ związanych z bezpieczeństwem i odpornością systemów nawigacyjnych. Eksperci Instytutu od lat zajmują się m.in. badaniem i wykrywaniem zakłóceń sygnałów GNSS.
Jednym z rozwijanych w Gdańsku rozwiązań jest RTGMS – Real-time GNSS Monitoring System for Poland, system umożliwiający monitorowanie zakłóceń GNSS w czasie rzeczywistym. Jego rozwiązania pozwalają wykrywać interferencje radiowe, w tym słabe zakłócenia, zanim zaczną one wpływać na pracę odbiorników GNSS.
Równolegle gdański zespół uczestniczy w rozwoju R-Mode – naziemnego systemu radionawigacyjnego, który ma stanowić niezależne od systemów satelitarnych źródło informacji PNT – o pozycji, nawigacji i czasie. Rozwiązanie rozwijane w projekcie ORMOBASS ma zwiększać odporność żeglugi na sytuacje, w których dostępność lub wiarygodność GNSS zostaje ograniczona.
MaDaMe, RTGMS i R-Mode łączy więc wspólny kierunek: wykorzystanie nowoczesnych technologii, aby nawigacja i transport były bezpieczniejsze, bardziej niezawodne i odporne na zakłócenia.